Przekaźniki przeciążeniowe TeSys Deca Schneider Electric

Przekaźniki przeciążeniowe TeSys Deca Schneider Electric to aparaty przeznaczone do ochrony silników i odpowiednich obwodów prądu przemiennego przed skutkami przeciążenia. W rodzinie tej szczególnie ważną grupę stanowią cieplne przekaźniki przeciążeniowe LRD, współpracujące ze stycznikami mocy TeSys Deca LC1D.

W przeciwieństwie do stycznika, którego podstawowym zadaniem jest załączanie i wyłączanie obwodu, przekaźnik przeciążeniowy reaguje na długotrwały nadmierny prąd. Po przekroczeniu ustawionej wartości powoduje zadziałanie układu sterowania i wyłączenie stycznika.

Schneider Electric oferuje LRD w wielu zakresach regulacji – od niewielkich wartości prądu aż po wykonania przeznaczone do silników pobierających ponad 100 A. Producent potwierdza m.in. zakresy 0,1–0,16 A, 0,16–0,25 A, 0,25–0,4 A, 0,4–0,63 A, 0,63–1 A, 1–1,6 A, 1,6–2,5 A, 2,5–4 A, 4–6 A, 5,5–8 A, 7–10 A i kolejne większe zakresy.

LRD – przekaźniki przeciążeniowe TeSys Deca

LRD to oznaczenie rodziny cieplnych przekaźników przeciążeniowych Schneider Electric TeSys Deca.

Poszczególne modele różnią się przede wszystkim zakresem regulacji prądu.

Przykładowo:

• LRD04 – 0,4–0,63 A,

• LRD05 – 0,63–1 A,

• LRD14 – 7–10 A,

• LRD313 – 9–13 A,

• LRD35 – 30–38 A,

• LRD3357 – 37–50 A,

• LRD3359 – 48–65 A,

• LRD3361 – 55–70 A,

• LRD3363 – 63–80 A,

• LRD4367 – 95–120 A,

• LRD4369 – 110–140 A.

Zakres zawsze należy sprawdzić dla konkretnego numeru katalogowego.

Najważniejszy parametr – zakres nastawy prądu

W przypadku przekaźnika przeciążeniowego jednym z najważniejszych parametrów jest zakres nastawy zabezpieczenia cieplnego.

Nie należy wybierać termika wyłącznie na podstawie mocy silnika lub wielkości współpracującego stycznika.

Zakres regulacji musi obejmować wartość wynikającą z parametrów chronionego silnika.

Przykładowo LRD14 posiada zakres 7–10 A, natomiast LRD313 – 9–13 A. Silnik o prądzie znamionowym 9,5 A może więc znajdować się w zakresie obu aparatów, ale właściwy dobór wymaga uwzględnienia parametrów silnika, warunków jego pracy i zaleceń producenta.

Do czego służy przekaźnik przeciążeniowy?

Podstawowym zadaniem przekaźnika jest wykrywanie przeciążenia.

Silnik może pobierać prąd wyższy od znamionowego bez wystąpienia klasycznego zwarcia. Jeżeli taki stan trwa odpowiednio długo, prowadzi do nadmiernego nagrzewania uzwojeń.

Przekaźnik cieplny reaguje na taki stan i powoduje zmianę położenia swoich styków pomocniczych, dzięki czemu układ sterowania może wyłączyć stycznik.

Przekaźnik przeciążeniowy a stycznik LC1D

LRD i LC1D pełnią dwie różne funkcje.

Stycznik LC1D:

• załącza i wyłącza obwód mocy,

• reaguje na sygnał podany na cewkę,

• umożliwia częste sterowanie silnikiem.

Przekaźnik LRD:

• nadzoruje obciążenie,

• reaguje na przeciążenie,

• po zadziałaniu wpływa na obwód sterowania stycznika.

Połączenie LC1D z odpowiednim LRD pozwala więc zbudować klasyczny układ sterowania i ochrony przeciążeniowej silnika.

Czy LRD chroni przed zwarciem?

Nie należy traktować przekaźnika przeciążeniowego jako zabezpieczenia zwarciowego.

Jego podstawowym zadaniem jest ochrona przed przeciążeniem.

Zwarcie wymaga zastosowania odpowiednio dobranego zabezpieczenia zwarciowego, np. wyłącznika lub bezpieczników przewidzianych dla konkretnego układu.

Kompletny układ silnikowy może więc obejmować:

• zabezpieczenie zwarciowe,

• stycznik,

• przekaźnik przeciążeniowy.

Każdy z tych aparatów pełni inną funkcję.

Przekaźnik termiczny a przeciążeniowy – czy to to samo?

W odniesieniu do LRD często stosuje się potoczne określenia „termik” lub „przekaźnik termiczny”.

Pełniejsze określenie to cieplny przekaźnik przeciążeniowy.

Schneider Electric właśnie w ten sposób klasyfikuje rodzinę LRD – jako thermal overload relay, czyli cieplny przekaźnik przeciążeniowy.

Jak działa cieplny przekaźnik przeciążeniowy?

Działanie aparatu opiera się na reakcji elementu termicznego na przepływ nadmiernego prądu.

Im większe przeciążenie, tym szybciej zabezpieczenie powinno zadziałać.

Dzięki temu krótkotrwały wzrost prądu, który może pojawić się podczas normalnego rozruchu silnika, nie musi powodować natychmiastowego wyłączenia, natomiast utrzymujące się przeciążenie prowadzi do zadziałania zabezpieczenia.

Klasa wyzwalania 10 i 10A

Ważnym parametrem przekaźników przeciążeniowych jest klasa wyzwalania.

W rodzinie TeSys Deca występują między innymi aparaty klasy 10 i 10A. Schneider Electric podaje przykładowo klasę 10 dla LRD3363 i LRD4367 oraz 10A dla LRD3357 i LRD3359.

Klasa wyzwalania określa charakterystykę czasową działania zabezpieczenia przy przeciążeniu.

Ma to szczególne znaczenie podczas rozruchu silnika.

Dlaczego klasa wyzwalania jest ważna?

Silnik podczas rozruchu pobiera prąd znacznie większy od prądu znamionowego.

Zabezpieczenie nie może więc reagować na każdy chwilowy wzrost prądu jak na awarię.

Jednocześnie musi odpowiednio szybko zadziałać przy rzeczywistym, utrzymującym się przeciążeniu.

Dlatego oprócz zakresu nastawy należy uwzględnić klasę wyzwalania odpowiednią dla charakterystyki rozruchowej silnika.

Wykrywanie zaniku fazy i asymetrii

W odpowiednich przekaźnikach TeSys Deca Schneider Electric wskazuje również wykrywanie zaniku fazy i asymetrii obciążenia.

Producent podaje tę funkcję między innymi dla LRD3357, LRD3359, LRD3361, LRD3363 oraz większych LRD4367 i LRD4369.

Jest to istotna cecha przy ochronie silników trójfazowych, ponieważ praca przy nieprawidłowych warunkach zasilania może prowadzić do nadmiernego nagrzewania silnika.

Ręczny i automatyczny reset

W zależności od wykonania i ustawienia przekaźnik może współpracować z układem wymagającym ręcznego lub automatycznego resetowania po zadziałaniu.

Sposób resetu ma znaczenie dla bezpieczeństwa i sposobu ponownego uruchamiania maszyny.

W instalacjach, w których samoczynny ponowny rozruch mógłby być niepożądany, sposób działania układu resetu należy odpowiednio zaprojektować.

Przyciski TEST i STOP

Przekaźniki przeciążeniowe TeSys Deca posiadają elementy umożliwiające obsługę i kontrolę działania aparatu.

W zależności od wykonania dostępne są funkcje testowania i ręcznego oddziaływania na układ.

Pozwala to między innymi sprawdzić działanie styków przekaźnika i współpracującego obwodu sterowania.

Styki pomocnicze przekaźnika przeciążeniowego

LRD współpracuje z obwodem sterowania poprzez styki pomocnicze.

Po zadziałaniu przekaźnika odpowiedni styk może przerwać zasilanie cewki stycznika.

Stycznik zostaje wtedy wyłączony, a jego styki główne odłączają silnik.

Drugi styk może zostać wykorzystany np. do sygnalizacji zadziałania zabezpieczenia.

LRD14 – zakres 7–10 A

LRD14 jest jednym z popularnych przekaźników przeciążeniowych TeSys Deca.

Producent określa jego zakres nastawy zabezpieczenia cieplnego na 7–10 A.

Taki aparat należy dobrać do silnika, którego wymagany prąd nastawy znajduje się w tym zakresie.

Nie oznacza to jednak, że LRD14 jest „termikiem do silnika 10 A” – wartość ustawienia należy dobrać do danych konkretnego silnika.

LRD35 – zakres 30–38 A

LRD35 posiada zakres nastawy 30–38 A.

Schneider Electric klasyfikuje go jako cieplny przekaźnik przeciążeniowy TeSys Deca klasy 10 z zaciskami skrzynkowymi.

Jest to przykład pokazujący, że seria LRD obejmuje znacznie szerszy zakres prądów niż tylko niewielkie silniki.

LRD3363 – zakres 63–80 A

Dla większych obciążeń dostępny jest między innymi LRD3363.

Producent podaje:

• zakres 63–80 A,

• klasę wyzwalania 10,

• wykrywanie awarii fazy i asymetrii obciążenia,

• możliwość montażu na szynie DIN lub mocowania śrubowego.

LRD4367 i LRD4369 – duże zakresy prądowe

Rodzina TeSys Deca obejmuje również aparaty dla znacznie większych prądów.

LRD4367 posiada zakres 95–120 A, natomiast LRD4369 – 110–140 A.

Dzięki temu system TeSys może być wykorzystywany do budowy układów sterowania i ochrony silników w szerokim zakresie mocy.

Bezpośrednie połączenie ze stycznikiem

Jedną z istotnych zalet systemu TeSys jest możliwość zestawiania odpowiednich przekaźników LRD ze stycznikami TeSys Deca.

Pozwala to stworzyć kompaktowy zespół stycznik–przekaźnik przeciążeniowy.

Należy jednak sprawdzić zgodność konkretnego LRD z wielkością stycznika LC1D, ponieważ nie każdy przekaźnik jest przeznaczony do bezpośredniego połączenia z każdym stycznikiem.

Montaż na szynie DIN lub śrubami

W odpowiednich większych modelach Schneider Electric przewiduje montaż na szynie DIN lub mocowanie śrubowe.

Producent potwierdza takie rozwiązanie między innymi dla LRD3363, LRD4367 i LRD4369.

Sposób montażu należy sprawdzić dla konkretnego numeru katalogowego.

Jak ustawić przekaźnik przeciążeniowy?

Punktem odniesienia przy nastawie przekaźnika jest prąd silnika wynikający z jego danych znamionowych i sposobu włączenia w układ.

Nie należy ustawiać termika na maksymalną wartość jego zakresu tylko dlatego, że taka nastawa jest dostępna.

Przykładowo LRD14 umożliwia regulację 7–10 A, ale właściwa wartość musi wynikać z parametrów chronionego silnika i sposobu jego podłączenia.

Dlaczego nie dobiera się LRD tylko według mocy silnika?

Dwa silniki o tej samej mocy mogą mieć różne prądy znamionowe.

Wpływają na to między innymi:

• napięcie,

• sprawność,

• współczynnik mocy,

• konstrukcja silnika.

Dlatego podstawą doboru przekaźnika przeciążeniowego powinien być prąd znamionowy i warunki pracy silnika, a nie sama wartość mocy w kW.

Przekaźnik przeciążeniowy a wyłącznik silnikowy

Przekaźnik przeciążeniowy i wyłącznik silnikowy nie są tym samym aparatem.

LRD jest przeznaczony przede wszystkim do współpracy ze stycznikiem i realizacji ochrony przeciążeniowej.

Wyłącznik silnikowy może łączyć w jednym aparacie kilka funkcji, w tym odpowiednie zabezpieczenie przeciążeniowe i zwarciowe.

Wybór rozwiązania zależy od konstrukcji całego układu.

Jak dobrać przekaźnik TeSys Deca LRD?

Przed zakupem należy sprawdzić przede wszystkim:

• prąd znamionowy silnika,

• wymagany zakres regulacji,

• klasę wyzwalania,

• sposób rozruchu silnika,

• zgodność ze stycznikiem LC1D,

• sposób montażu,

• wymagania dotyczące resetowania,

• pozostałe zabezpieczenia obwodu.

Najważniejsze jest dobranie zakresu nastawy do parametrów chronionego silnika.

Przekaźniki przeciążeniowe TeSys Deca w Elpie

W hurtowni i e-sklepie Elpie znajdziesz przekaźniki przeciążeniowe TeSys Deca Schneider Electric przeznaczone do współpracy ze stycznikami oraz ochrony silników przed skutkami przeciążenia.

Rodzina LRD obejmuje wiele zakresów regulacji prądu, od ułamków ampera do wartości przekraczających 100 A. Dostępne są aparaty o różnych klasach wyzwalania i wykonaniach dopasowanych do poszczególnych wielkości styczników TeSys.

Wybierając przekaźnik LRD, zwróć szczególną uwagę na zakres nastawy, prąd znamionowy silnika, klasę wyzwalania oraz zgodność z zastosowanym stycznikiem.

Najczęściej zadawane pytania o przekaźniki TeSys

Co oznacza LRD?

LRD to oznaczenie rodziny cieplnych przekaźników przeciążeniowych Schneider Electric TeSys Deca.

Do czego służy LRD?

Przekaźnik monitoruje obciążenie i umożliwia wyłączenie silnika po wystąpieniu przeciążenia.

Czy LRD jest termikiem?

Tak. Określenie „termik” jest powszechnie używane w odniesieniu do cieplnych przekaźników przeciążeniowych LRD.

Czy LRD chroni przed zwarciem?

Nie należy traktować LRD jako zabezpieczenia zwarciowego. Układ wymaga odpowiednio dobranej ochrony zwarciowej.

Z jakimi stycznikami współpracują LRD?

Przekaźniki TeSys Deca są przeznaczone do współpracy z odpowiednimi stycznikami rodziny TeSys, w tym LC1D. Zgodność należy sprawdzić dla konkretnych wielkości aparatów.

Jaki zakres ma LRD14?

LRD14 ma regulowany zakres 7–10 A.

Jaki zakres ma LRD35?

LRD35 ma zakres 30–38 A.

Jaki zakres ma LRD3363?

LRD3363 ma zakres 63–80 A i klasę wyzwalania 10.

Czy LRD wykrywa zanik fazy?

Odpowiednie modele TeSys Deca reagują również na awarię fazy i asymetrię obciążenia. Schneider Electric potwierdza tę funkcję m.in. dla LRD3363.

Co oznacza klasa 10 lub 10A?

Jest to klasa wyzwalania określająca charakterystykę czasową działania zabezpieczenia przeciążeniowego.

Czy przekaźnik dobiera się według mocy silnika?

Nie tylko. Kluczowym parametrem jest prąd znamionowy silnika i wymagany zakres nastawy przekaźnika.

Czy jeden LRD pasuje do każdego LC1D?

Nie. Należy sprawdzić zgodność konkretnego przekaźnika z wielkością stycznika.

Czy LRD można regulować?

Tak. Poszczególne modele posiadają określony zakres nastawy prądu, np. LRD14 7–10 A, LRD313 9–13 A czy LRD35 30–38 A.

Co jest najważniejsze przy wyborze LRD?

Przede wszystkim zakres nastawy obejmujący wymagany prąd silnika, odpowiednia klasa wyzwalania oraz zgodność z zastosowanym stycznikiem i całym układem zabezpieczeń.