Schelinger – wyłączniki nadprądowe 3-polowe

Wyłączniki nadprądowe 3-polowe Schelinger to aparaty zabezpieczające przeznaczone do ochrony obwodów elektrycznych przed skutkami przeciążeń i zwarć. Konstrukcja 3P umożliwia jednoczesne rozłączanie trzech torów fazowych, dlatego aparaty tego typu znajdują zastosowanie przede wszystkim w instalacjach i obwodach trójfazowych.

Modułowa konstrukcja umożliwia montaż wyłączników Schelinger na standardowej szynie DIN 35 mm w rozdzielnicach elektrycznych. Dostępność różnych prądów znamionowych oraz charakterystyk czasowo-prądowych pozwala dobrać zabezpieczenie do parametrów chronionego obwodu.

Co oznacza wyłącznik nadprądowy 3P?

Oznaczenie 3P oznacza aparat trójpolowy.

Wyłącznik posiada trzy mechanicznie sprzężone bieguny. W przypadku zadziałania aparatu następuje rozłączenie wszystkich trzech torów.

Takie rozwiązanie jest stosowane przede wszystkim w odpowiednio zaprojektowanych obwodach trójfazowych.

Do czego służy wyłącznik nadprądowy 3P?

Podstawowym zadaniem wyłącznika jest ochrona przewodów i obwodu przed skutkami przepływu nadmiernego prądu.

Aparat reaguje na:

przeciążenie – gdy prąd przekracza dopuszczalną wartość przez określony czas,

zwarcie – gdy następuje gwałtowny wzrost prądu.

Wyłącznik nadprądowy realizuje więc ochronę zarówno przeciążeniową, jak i zwarciową.

Dlaczego w instalacji trójfazowej stosuje się wyłącznik 3P?

W wielu obwodach trójfazowych istotne jest jednoczesne odłączenie wszystkich trzech przewodów fazowych.

Wyłącznik 3P posiada sprzężony mechanizm, dzięki któremu trzy bieguny działają jako jeden aparat.

Ma to znaczenie między innymi w obwodach zasilających odpowiednio dobrane odbiorniki trójfazowe.

Wyłącznik 3P a trzy wyłączniki 1P – czy to jest to samo?

Nie.

Trzy oddzielne wyłączniki 1P są niezależnymi aparatami.

Wyłącznik 3P posiada sprzężone bieguny i jest przeznaczony do jednoczesnego działania wszystkich trzech torów.

Dlatego w obwodzie wymagającym wspólnego rozłączenia faz nie należy traktować trzech niezależnych aparatów 1P jako automatycznego odpowiednika jednego wyłącznika 3P.

Wyłącznik 3P a 3P+N – jaka jest różnica?

Wyłącznik 3P posiada trzy bieguny przeznaczone dla trzech torów fazowych.

Aparat 3P+N posiada dodatkowo tor neutralny.

Nie są to więc takie same rozwiązania. Wybór powinien wynikać z układu sieci, sposobu wykonania obwodu oraz wymagań dotyczących rozłączania przewodu neutralnego.

Charakterystyka B czy C – czym się różnią?

Litera B lub C określa charakterystykę czasowo-prądową wyłącznika.

Dla charakterystyki B zakres bezzwłocznego zadziałania członu elektromagnetycznego wynosi:

3–5 × In.

Dla charakterystyki C:

5–10 × In.

In oznacza prąd znamionowy wyłącznika.

Różnica jest szczególnie istotna w obwodach z odbiornikami generującymi większe krótkotrwałe prądy rozruchowe lub załączeniowe.

Charakterystyka B

Wyłączniki o charakterystyce B mają zakres bezzwłocznego zadziałania członu elektromagnetycznego 3–5 × In.

Stosowane są w obwodach, w których nie występują znaczne prądy rozruchowe.

Dobór charakterystyki musi jednak uwzględniać rzeczywiste parametry instalacji i nie powinien opierać się wyłącznie na rodzaju odbiornika.

Charakterystyka C

Dla charakterystyki C zakres bezzwłocznego zadziałania członu elektromagnetycznego wynosi 5–10 × In.

Pozwala to na pracę w obwodach, w których mogą występować większe krótkotrwałe prądy podczas uruchamiania odbiorników.

Nie oznacza to, że C jest „lepsze” lub „mocniejsze” od B. Jest to inna charakterystyka działania zabezpieczenia.

Co oznacza B16 3P?

B16 3P oznacza:

B – charakterystykę czasowo-prądową,

16A – prąd znamionowy,

3P – trzy sprzężone bieguny.

Dla charakterystyki B zakres bezzwłocznego zadziałania członu elektromagnetycznego wynosi 3–5 × In.

Dla B16 jest to więc 48–80A.

Co oznacza C16 3P?

C16 3P jest trójpolowym wyłącznikiem nadprądowym o prądzie znamionowym 16A i charakterystyce C.

Zakres bezzwłocznego zadziałania członu elektromagnetycznego wynosi 5–10 × In.

Dla C16 odpowiada to wartościom 80–160A.

B16 i C16 mają taki sam prąd znamionowy, ale różnią się charakterystyką zadziałania członu elektromagnetycznego.

Czy B16 3P można zastąpić C16 3P?

Nie należy wykonywać takiej zmiany bez sprawdzenia parametrów instalacji.

Charakterystyka C wymaga większego prądu do bezzwłocznego zadziałania członu elektromagnetycznego niż B.

Dlatego przed zmianą należy zweryfikować między innymi impedancję pętli zwarcia oraz wymagane warunki samoczynnego wyłączenia zasilania.

Wyłącznik 3P do silnika trójfazowego

Wyłącznik nadprądowy 3P może stanowić element zabezpieczenia obwodu zasilającego silnik trójfazowy, ale nie należy dobierać go wyłącznie na podstawie mocy silnika.

Silniki podczas rozruchu mogą pobierać prąd wielokrotnie większy od prądu występującego podczas normalnej pracy.

Należy również pamiętać, że klasyczny wyłącznik nadprądowy nie jest tym samym aparatem co wyłącznik silnikowy i nie realizuje automatycznie wszystkich funkcji wymaganych dla ochrony konkretnego silnika.

Wyłącznik nadprądowy a wyłącznik silnikowy

Są to różne aparaty.

Wyłącznik nadprądowy jest przeznaczony przede wszystkim do ochrony instalacji i przewodów przed skutkami zwarć i przeciążeń.

Wyłącznik silnikowy jest aparatem przeznaczonym do ochrony obwodów silnikowych i umożliwia między innymi ustawienie zabezpieczenia przeciążeniowego odpowiednio do parametrów silnika.

Nie należy więc traktować standardowego wyłącznika nadprądowego 3P jako bezpośredniego zamiennika wyłącznika silnikowego.

Czy charakterystyka C jest odpowiednia do każdego silnika?

Nie.

To, że silnik charakteryzuje się większym prądem rozruchowym, nie oznacza automatycznie, że wystarczy zastosować wyłącznik C.

Dobór zabezpieczenia silnika wymaga uwzględnienia jego prądu znamionowego, sposobu rozruchu, czasu rozruchu, parametrów instalacji oraz wymaganej ochrony przeciążeniowej i zwarciowej.

Wyłącznik 3P do grzałki trójfazowej

Trójpolowy wyłącznik nadprądowy może być stosowany w odpowiednio zaprojektowanych obwodach zasilających trójfazowe odbiorniki rezystancyjne.

Prąd znamionowy zabezpieczenia musi być dobrany do obciążenia oraz obciążalności przewodów.

Nie należy dobierać wartości wyłącznika wyłącznie na podstawie mocy urządzenia bez uwzględnienia parametrów instalacji.

Wyłącznik 3P do transformatora

Transformatory mogą generować podczas załączania znaczny krótkotrwały prąd udarowy.

Z tego powodu dobór charakterystyki zabezpieczenia powinien uwzględniać parametry konkretnego transformatora oraz instalacji.

Nie można przyjąć jednej charakterystyki B lub C jako uniwersalnej dla wszystkich transformatorów.

Wyłącznik 3P do pompy

Wiele pomp wykorzystuje silniki elektryczne, które podczas rozruchu pobierają zwiększony prąd.

Dlatego zabezpieczenie obwodu pompy powinno być dobrane z uwzględnieniem parametrów silnika, sposobu rozruchu i instalacji.

Sam wybór wyłącznika C nie rozwiązuje kwestii właściwego zabezpieczenia silnika przed przeciążeniem.

Wyłącznik 3P do płyty lub urządzenia trójfazowego

Przy zabezpieczaniu urządzeń zasilanych z instalacji trójfazowej należy kierować się dokumentacją odbiornika oraz parametrami wykonanego obwodu.

Znaczenie mają między innymi moc urządzenia, sposób podłączenia, przekrój przewodów, obciążalność długotrwała oraz wymagania producenta urządzenia.

Nie należy automatycznie stosować jednej wartości zabezpieczenia dla wszystkich urządzeń określanych jako „trójfazowe”.

Jak działa zabezpieczenie przeciążeniowe?

Przeciążenie występuje wtedy, gdy prąd jest większy od wartości przewidzianej dla obwodu, ale nie ma charakteru zwarciowego.

Wyłącznik posiada człon termiczny reagujący na taki stan.

Czas zadziałania zależy od wartości prądu – większe przeciążenie powoduje szybszą reakcję zabezpieczenia.

Jak działa zabezpieczenie zwarciowe?

Podczas zwarcia prąd gwałtownie wzrasta.

Za szybkie wyłączenie odpowiada człon elektromagnetyczny.

Zakres jego bezzwłocznego działania zależy od charakterystyki wyłącznika:

B – 3–5 × In,

C – 5–10 × In.

Dlatego charakterystyka aparatu ma bezpośrednie znaczenie dla warunków ochrony zwarciowej.

Czy większy amperaż wyłącznika jest lepszy?

Nie.

Prąd znamionowy powinien być dobrany do parametrów chronionego obwodu.

Zastosowanie większej wartości tylko dlatego, że dotychczasowy wyłącznik często wyłącza zasilanie, może spowodować niewłaściwą ochronę przewodów.

Przyczynę częstego zadziałania zabezpieczenia należy najpierw ustalić.

Czy C jest lepsze od B?

Nie.

Charakterystyki B i C są przeznaczone do różnych warunków pracy.

C pozwala tolerować większe krótkotrwałe prądy przed bezzwłocznym zadziałaniem członu elektromagnetycznego, ale wymaga odpowiednich parametrów obwodu zwarciowego.

Wybór powinien wynikać z obliczeń i parametrów instalacji.

Wyłącznik nadprądowy 3P a różnicowoprądowy

Wyłącznik nadprądowy i różnicowoprądowy realizują inne funkcje.

Wyłącznik nadprądowy chroni przed skutkami przeciążeń i zwarć.

Wyłącznik różnicowoprądowy reaguje na prąd różnicowy.

W instalacji trójfazowej oba rodzaje aparatów mogą być elementami systemu ochronnego, ale jeden nie zastępuje automatycznie drugiego.

Wyłącznik 3P a RCBO

RCBO łączy zabezpieczenie nadprądowe i różnicowoprądowe w jednym aparacie.

Standardowy wyłącznik nadprądowy 3P nie posiada funkcji różnicowoprądowej.

Wybór sposobu realizacji ochrony zależy od projektu konkretnej instalacji.

Czy wyłącznik 3P chroni przed zanikiem jednej fazy?

Standardowy wyłącznik nadprądowy nie jest przekaźnikiem kontroli faz.

Jego podstawowym zadaniem jest ochrona przed skutkami nadmiernego prądu.

Jeżeli instalacja wymaga kontroli zaniku fazy, kolejności faz, asymetrii lub innych parametrów sieci trójfazowej, stosuje się odpowiednio dobrane urządzenia kontrolne.

Czy wyłącznik 3P zajmuje trzy moduły?

Typowy modułowy wyłącznik nadprądowy 3P zajmuje trzy standardowe moduły w rozdzielnicy.

Należy uwzględnić tę szerokość podczas projektowania liczby pól i rezerwy miejsca w rozdzielnicy.

Dokładne wymiary należy sprawdzić w danych konkretnego modelu.

Czy wyłącznik nadprądowy 3P chroni przewody?

Tak – prawidłowo dobrane zabezpieczenie nadprądowe służy między innymi do ochrony przewodów przed skutkami nadmiernego prądu.

Prąd znamionowy wyłącznika musi być skoordynowany z obciążalnością długotrwałą przewodów i parametrami obwodu.

Nie należy zwiększać wartości zabezpieczenia bez sprawdzenia instalacji.

Jak dobrać wyłącznik nadprądowy 3P?

Przy wyborze należy uwzględnić:

• prąd znamionowy,

• charakterystykę czasowo-prądową,

• zdolność zwarciową,

• napięcie znamionowe,

• przekrój i obciążalność przewodów,

• rodzaj odbiornika,

• prąd rozruchowy,

• spodziewany prąd zwarciowy,

• impedancję pętli zwarcia,

• wymagany czas samoczynnego wyłączenia zasilania.

W przypadku silników należy dodatkowo uwzględnić wymagania dotyczące ich ochrony przeciążeniowej i sposób rozruchu.

Wyłączniki nadprądowe 3-polowe Schelinger w Elpie

W hurtowni i e-sklepie Elpie znajdziesz 3-polowe wyłączniki nadprądowe Schelinger przeznaczone do ochrony obwodów elektrycznych przed skutkami przeciążeń i zwarć.

Trójpolowa konstrukcja umożliwia jednoczesne rozłączanie trzech torów fazowych, dlatego aparaty 3P znajdują zastosowanie przede wszystkim w odpowiednio zaprojektowanych instalacjach trójfazowych.

Dostępne warianty o różnych prądach znamionowych i charakterystykach pozwalają dobrać zabezpieczenie do parametrów obwodu. Przy wyborze należy zwrócić uwagę na prąd znamionowy, charakterystykę czasowo-prądową, zdolność zwarciową oraz wymagania chronionej instalacji.